10 ธันวาคม 2475 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับแรก

10 ธันวาคม 2475 วันนี้เมื่อ 88 ปีที่แล้ว ถือเป็นวันสำคัญแห่งประวัติศาสตร์การปกครองของประเทศไทย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จออก ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน “รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475” เป็นรัฐธรรมนูญฉบับถาวรฉบับแรกของไทย นับเป็นการพระราชทานพระราชอำนาจแก่ปวงชนชาวไทยโดยสมบูรณ์ เพื่อแทนรัฐธรรมนูญชั่วคราวที่เรียกว่า “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ. 2475” ภายหลังจากที่มีการปฏิวัติ โดยคณะราษฎรได้ทำการยึดอำนาจและเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475

รัฐธรรมนูญฉบับแรกแห่งสยามประเทศ มีทั้งหมด 68 มาตรา แบ่งออกเป็นบททั่วไป หมวด 1 พระมหากษัตริย์ หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ของชนชาวสยาม หมวด 3 สภาผู้แทนราษฎร หมวด 4 คณะรัฐมนตรี หมวด 5 ศาล หมวด 6 บทสุดท้าย หมวด 7 การใช้รัฐธรรมนูญและบทเฉพาะกาล

โดยคำปรารภของรัฐธรรมนูญย่อหน้าสุดท้าย มีข้อความสำคัญที่แสดงถึงความปรารถนาของพระองค์ว่า

“ขอให้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรของเราวันนี้ จะเป็นหลักที่สถาพรสถิตประดิษฐานสมรรถภาพอันประเสริฐ เป็นบ่อเกิดความผาสุก สันติคุณวิบูลราศรี แก่อาณาประชาชนตลอดจำเนียรกาลประวัติ นำประเทศสยามบรรลุสรรพพิพัฒนชัยมงคล อเนกศุภผลสกลเกียรติยศมโหฬาร ขอให้พระบรมราชวงศานุวงศ์ และข้าราชการทหาร พลเรือน ทวยอาณาประชาราษฎรจงมีความสมัครสโมสรเป็นเอกฉันท์ ในอันจะรักษาปฏิบัติรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยามนี้ให้ยืนยงอยู่กับสยามรัฐราชสีมา ตราบเท่ากัลปาวสาน สมดั่งพระบรมราชประณิธาน ทุกประการเทอญ..”

อ่านฉบับเต็ม: รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475

รัฐธรรมนูญ ปี พ.ศ.2475
รัฐธรรมนูญ ปี พ.ศ.2475
รัฐธรรมนูญเพื่อประชาชนชาวสยาม ณ ลานพระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2475
รัฐธรรมนูญเพื่อประชาชนชาวสยาม ณ ลานพระที่นั่งอนันตสมาคม เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2475
เจ้าพระยาพิชัยญาติ ประธานสภาผู้แทนราษฎร อัญเชิญรัฐธรรมนูญที่ได้รับพระราชทานแสดงต่อหน้าประชาชนที่บริเวณสนามหน้าพระที่นั่งอนันตสมาคม
เจ้าพระยาพิชัยญาติ ประธานสภาผู้แทนราษฎร อัญเชิญรัฐธรรมนูญที่ได้รับพระราชทานแสดงต่อหน้าประชาชนที่บริเวณสนามหน้าพระที่นั่งอนันตสมาคม
ประชาชนมาชมพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญ ณ ลานพระบรมรูปทรงม้า อย่างเนืองแน่น
ประชาชนมาชมพิธีพระราชทานรัฐธรรมนูญ ณ ลานพระบรมรูปทรงม้า อย่างเนืองแน่น

สามารถเยี่ยมชมนิทรรศการเรื่องรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475 ได้ที่ห้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ณ อาคารบรรณสาร ชั้น 2 หรือรับชมในรูปแบบออนไลน์ได้ที่ พิพิธภัณฑ์ 360° พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม:
หน่วยสนเทศสุโขทัยศึกษา ฝ่ายบริการสนเทศ
02-504-7466-77
diis.stoulibrary@gmail.com